bij het scheepvaartmuseum

bij het scheepvaartmuseum
Als schipper van het V.O.C. schip de Amsterdam

donderdag 26 mei 2016

Vreemdgaan en een vluggertje deel 2



Sluisingang IJmuiden
 
 

De binnenvaart op zee



Zondag 11mei
Rond de middag gingen we aan boord, Hilary, Pia en Corry voeren mee naar IJmuiden, door de sluis en vastmaken bij een scheepswerf in de Haringhaven. Daarna een visje eten. Onze gasten gingen met de bus terug en wij op tijd naar onze kooien. Janna en ik sliepen in de bak voorin in kooien die eigenlijk bestemd waren voor opslag. Het rook er naar teer en verf.
'Een goede douche zal jullie geen kwaad doen bij aankomst in London,' zei Hilary, 'een stel stinkende pekbroeken worden jullie!'



Werf Haringhaven



Maandag 12 mei
Vijf uur in de morgen de motoren opstarten, alles goed nalopen met de eigenaren en nogmaals verteld waar eventueel lekkages kunnen ontstaan en hoe zij te verhelpen waren.
Hij die achter ons aan voer op het hart gedrukt: 'Kijk ieder uur naar de motor, controleer de koelwaterinlaat evenals de temperatuur van de motor en houd de schroefasafdichting in de gaten. Zie je iets van water dan moet er vet in gepompt worden via deze nippel.'
De schepen hadden zeker vijf jaar opgelegd gelegen.
Ontbijten, afruimen, alles zeevast zetten. Het was mooi weer, om zeven uur passeerden we de pieren van IJmuiden.
'Kijk Janna, nu zit je voor de derde maal op zee maar nu met een taak, sturen!'



Noordpier IJmuiden

 
Als het mogelijk was wilde ik voor donker ankeren nabij de monding van River Colne (zijrivier van de Theems) die door Colchester stroomt. Hij die achter ons aan voer kon zelfs met iets minder toeren varen (zijn schip was sneller). Op het kompas sturen moesten beide families leren, maar na een uur had een ieder het door en werd het schroefwater een rechte lijn. Bij ons moest er veel vet in de roerkoning, maar na verloop van tijd ging het sturen toch lichter. Maar ja, het zouden varende woonboten worden, het ruim was er geschikt voor.
Maandagavond laat ten anker in de monding van de Colne, hier liet ik een verbinding maken tussen de schepen door middel van een tros voor het geval er een ankerketting zou breken, deze waren in jaren niet meer gekeurd op sterkte. Door de verbinding met een tros extra zekerheid voor het geval er een zou breken. Toch ook maar ankerwacht houden om beurten.



Monding River Colne
 

Dinsdag 13 mei
Twee uur voor de stroom de volgende morgen kenterde gingen de ankers op, eerst richting de monding van de Medway: 'Een goede reis en maak er een mooie woonboot van!'
Wij gingen de Theems op met vol vermogen, met de stroom in de kont over de Yantlet Flats en de Blyth Sands naar Gravesend, hier kon ik de familie meedelen: 'Vanavond Teddington Lock nog bij daglicht!'

 
Monding River Medway
 



Thames Upper Section
 



Foto Thames


 
Tijdens de reis op de Theems contact gehad met Frits via de VHF, hij had dienst op een van de havenslepers.
'Als je tegen de kant ligt en je kunt van boord bel dan Brenda, zij komt jullie dan ophalen. Slapen doen jullie in Three Colt Street.'
Om acht uur meerden we af achter Teddington Lock. Een pint in The Dog and the Duck  waar werd afgerekend, er werd een dag extra betaald. Ook een tot ziens en maak er een mooie varende woonboot van.
Brenda gebeld en gezegd waar we zaten.
'Je ziet me over een uur, tot zo!'
Toen we daar op een bankje voor The Dog and the Duck zaten onder het genot van onze tweede pint vroeg ik aan Janna: 'Gaan we dit vaker doen?'
'Natuurlijk,' was haar antwoord, 'het is een betaalde vakantie. Het schip sturen vond ik leuk, zo’n reisje op de Theems is prachtig, vooral vanaf de Tower Bridge. Jammer dat Hilary niet mee kon. Waar we nu zitten krijg ik het Durgerdam-gevoel, bij de stad en toch buiten. Kijk, is dat Brenda die daar aangelopen komt, wat lijkt die op haar zus (Hilary, red.)!' Een omhelzing en nog een biertje.
'Pa en Ma zijn thuis, ze verwachten jullie en slapen doen jullie daar ook. Dus Janna, morgenavond met Ma in de bus naar Aldgate voor de Bingo, dit is de enige avond dat ik nog in de zaak help.
Ja Janna en Peter, Limehouse is erg veranderd sinds 1970. Behalve de Bingo van Ma, zij gaat nog altijd op de woensdagavond. Pa zegt wel eens tegen haar: 'Als we op Kreta wonen, ga je dan ook nog?'
'Het hondje Brenda, is dat er ook nog?'
'Ja, ze is alweer tien jaar. Frits is nu vader van drie dochters, maar dat wisten jullie al'.
Een zeer hartelijk weerzien werd het in Three Colt Street. Pa had de frituur warm gehouden voor mijn favoriete Engelse hap.
'Zo heeft hij mijn dochters leren kennen,' zei Pa Goldappel tegen Janna.
'Als extra een 'steak and kidney pie', voor jou ook Janna?'
'Graag,' zei ze, 'Peter koopt wel weer een nieuwe broek voor mij. Dit heeft hij ook voor Hilary gedaan toen zij hem met zijn studie hielp.'
Pa en Ma stonden te glunderen toen de Fish and Chips werd opgediend. Ma ging Hilary bellen dat we goed waren aangekomen.
Later in bed zei Janna: 'Ze hebben er totaal geen moeite mee hoe we met ons drieën ons leven delen.'
'Ja Janna, het zijn mensen die de zon in het water kunnen zien schijnen, ze hebben wel gezien en gemerkt dat er geen jaloezie is bij ons.'

 
Recht zo die gaat!
F.L .Woodleg
 
 


donderdag 19 mei 2016

Vreemdgaan en een vluggertje deel 1







Vrijdag 9 mei
Daags na de terugkomst van de Monte Zo reed Janna mij langs ASD. De eindafrekening werd daar opgemaakt.
'Wil je weer een klus voor ons doen Piet?'
'Natuurlijk Jos, door jou met je Piranha (klik) mocht ik blijven varen!'
Bij Gruno was er eveneens koffie met een eindafrekening en de vraag: 'Wanneer mag je weer weg?'
Dit ontlokte mij de vraag: 'Wat heeft u dan voor leuks?'
'Wel, nu zijn het drie binnenvaartschepen die naar Engeland zijn verkocht door een scheepsmakelaar.
Zij gaan op eigen kiel, de twee kleintjes zijn luxemotorschepen*. Eén voor Rochester (River Medway), de andere voor Londen Upper Thames. De derde, een tanker, ligt nog op de werf en moet naar de River Mersey over drie weken. De beide luxe motorschepen liggen klaar, deze zijn op de werf geweest in het Westerdok voor onderzoek huiddikte (dikte plaatstaal) en het schoonmaken van de brandstoftanks plus motoronderhoud. Als ik de familie bel dan kan je maandag met de eerste weg, die voor Rochester zou ik zeggen. In beide gevallen wil men een navigator aan boord voor het stuk over zee. Ze kunnen niet veel betalen, de helft van wat je bij ons krijgt per dag. Reiskosten worden vergoed.'
'Mag ik erover nadenken Cees? Dit wil ik even gaan bespreken onder de lunch. Voor de klok van tweeën hoor je van mij.'
Toen we in de auto zaten: 'Janna dit zouden wij  kunnen gaan doen. Als het weer goed is dan volgende week.'
'Hoezo wij Peter?'
'Kijk, de schepen kunnen achterelkaar aan varen. Wij varen die voor London bestemd is, de andere kan met de eigenaar aan boord vanaf de Medway boei zelf wel de weg vinden naar Rochester. De eigenaren doen het geld in één pot, plus dat van de retourtickets erbij. Ze hadden toch tweemaal deze kosten gehad. De derde ticket betalen we uit eigen zak. Omdat ze me betalen in Engelse ponden hebben we die gelijk voor Londen.'
Bij terugkomst in De Druif Hilary, Rob en Pia het Londen verhaal verteld.
Hilary zei: 'Ik kan geen vrij nemen in zo'n kort tijdsbestek. Daar komt bij dat ik deze zomer iets voor Artsen Zonder Grenzen wil gaan doen.'
'Als jullie na het pinksterweekend maar terug zijn in Amsterdam voor ons oké. Met de pinksterdagen word ik ingewerkt door Pa Meijer in het Paviljoen. Voor de bediening heeft hij dan strandhulpen. Hierna doen Pia en ik het paviljoen en slapen daar dan ook,' zei Rob.
Cees Smit kon de eigenaren van de schepen gaan bellen: 'Ik bel je zo snel mogelijk terug als de eigenaren met je voorstel instemmen.'
Een uur later belde hij al: 'De families gaan ermee akkoord, ze zijn hier morgenavond al. Ik haal ze van de trein. De zeekaart en de almanak liggen dan aan boord. Ze hadden een verzoek of jij de boodschappen wilt doen. Ze komen met zes personen.'
'Geen punt, het bedrag zie ik graag retour in ponden. Hun loods, nu tevens scheepshandelaar, wil morgenmiddag de schepen naar het Stenen Hoofd  verhalen.'
'Help je mee Cees?'
'Ja dat doe ik, dan vraag ik Joop Sanders voor de motoren, kan hij je gelijk nog het een en ander uitleggen.

Zaterdag 10 mei
Janna werkte deze dag nog. Ik haalde de boodschappen voor de reis en belde vlug even met Frits en Brenda in London. Hilary reed me naar de schepen en voer tijdens het verhalen naar het Stenen Hoofd  mee. Dit ging zonder problemen alleen had het iets te weinig koelwater.
'Even de wierpot* nakijken.' Volgens Joop Sanders zat hij niet goed dicht.
'Ik haal de families op van het CS, ze komen daar aan rond zes uur,' zei Cees Smit.
Men was keurig op tijd. Even voorstellen wie wie was. Of we zelf nog voor een kussen met slaapzak konden zorgen dan was er voor ieder wel een slaapplaats.

Wordt vervolgd...
 
* Luxemotorschip - Deed ongeveer rond 1920 zijn intrede. Het waren de eerste binnenvaartschepen met motor. Laadvermogen 50 tot 400 ton. Voor deze tijd had men zeil- of sleepschepen.
 
** Wierpot = Filter die in een bak (wierpot) zit van het aangezogen buitenboord water om de motor te koelen.
De filter houdt de viezigheid die in het water zit dat van buitenboord komt tegen.
 
Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg

 
 

donderdag 12 mei 2016

Monte Zo deel 3



 
Aanloop Hoek van Holland



Donderdag 8 mei
Even na twaalf uur de loods aan boord, een ieder verwittigd van onze aankomsttijd welke rond vier uur in de namiddag zou zijn. Afgemeerd in de Waalhaven bij Pakhuis Meesteren.
' Ja loods, na lossing wacht de slopershamer op deze oude dame van 43 jaar.'
MK bedankt, de telegraaf ging op stop. De loopplak uit, het Agentschap met de Waterpolitie en de Douane klaarden het schip in. De verzegelingen laten controleren door de Douane, samen met de stuurlieden en wederom in het journaal vermeld. Diepgangen opgenomen, journaal afgesloten. Deze ging in mijn koffer die op slot ging. Even later meldde zich Jos Elswijk van ASD met Ramon Nunes, in hun kielzog Kees & Henk plus Ron. Met deze laatste drie liepen we de verzegelingen na onder het mom 'Dit was niet nodig geweest Kapitein'.
ASD rekende af met de bemanning, zij werden bedankt. Morgenochtend om elf uur een taxibusje naar CS Rotterdam.
'Kapitein we zien u morgen bij ons op kantoor op steiger 9 achter CS Amsterdam.'
Kees & Henk overhandigde ik de eigendomspapieren van het schip samen met de ladingpapieren, gereed voor lossing.
Men gaf mij een dichte envelop van de Handelsmaatschappij.
'Kapitein bedankt voor de vlotte reis. Heeft u er bezwaar tegen dat Ron en zijn vrienden aan boord slapen zodat zij er bij zijn als het lossen begint?'
'Nee, waarom? U heeft nu de leiding van het schip, er zal eventueel nog drie man zijn die hen willen helpen met het openleggen van de ruimen. De bemanning slaapt vannacht nog aan boord, ik word opgehaald.'
'Dan zet ik uw koffer aan de wal, tenslotte heb ik hem ook aan boord gezet in Durban,' zei Ron.
'In de messroom is er koffie Ron, in mijn hut staan nog twee dozen bier en in de pantry vind je nog proviand.'
Nog even zitten napraten over de reis met de mensen uit Durban. In de messroom maakte ik de enveloppe open, telde de inhoud en gaf deze aan de oudste van de stuurlieden.
'Geef je vrouw er tweehonderd van en verdeel de rest onder de niet Nederlanders.'
Toen hoorde ik een bekende stem vragen: 'Waar is de Kapitein?'
'Dames, hij bevindt zich in de messroom.'
'Ron, mijn koffer mag van boord, meiden eerst naar de Ballentent voor de bal gehakt  op de Parkkade.'
Bij het instappen zeiden ze: 'Wel een heel ander schip dan de Spring Lady!'
Bij aankomst bij De Druif wilde ik de trap op.
'Nee Peter, jij gaat de trap af en slaapt in het souterrain evenals wij. Onder de opkamer is het nieuwe bed, we hebben er nog niet in geslapen,' hoorde ik uit twee monden.
Uit de koffer hoorde ik Manneke zeggen: 'Daar zal vannacht ook niet veel van komen papa.' 
'Zet hem maar bij de nieuwe vriendjes Bertus en Brutus die we voor hem gekocht hebben, ze staan in het raam in de woonkamer,' zei Hilary.
'Dan kan hij zich voorstellen en ze kunnen dan hun reisverhalen bepraten,' zei Janna.
De vriendjes zijn er nog steeds, evenals Flip, Bartje, Björn. Eerdaags ook over Eric en Janne, de Noormannen die ik eens meenam van een andere zeereis.


 

 


Manneke, de kristallen wereldbol en Bertus en Brutus
bij hun vuurtoren in het raampje in Zweden.



'Jouw bijdrage aan ons souterrain wordt de deuren afschilderen Peter,' zei Janna. De inrichting zou er tegen het einde van de maand zijn. We leven tijdelijk op oude spullen van Rob en Pia tot de nieuwe er zijn. Het keukenblok staat er al evenals jouw douche. Beiden werken al.








Ons achtertuintje


Bijpraten met Rob en Pia in de gelachkamer. Voor we naar beneden gingen hadden zij een vraag: 'Wil jij met Janna De Druif doen de komende tijd tot eind september? Mijn broer Bob runt zoals je weet het strandpaviljoen ‘Meijer aan Zee’ van zijn schoonvader in Zandvoort. Hij heeft de benen genomen met een serveerster. Corry mijn schoonzus is totaal van slag, zij wil het paviljoen dicht laten. Nu willen Pia en ik deze van de zomer voor haar en haar vader draaien, we zullen er dan ook slapen. Vandaar mijn vraag aan jou.'
'Bij één van onze telefoongesprekken uit Durban vertelde Janna al zoiets over Bob en Corry. Ik zal jullie helpen.'
Nog niet wetende dat ik dit meerdere jaren zou doen.
Morgen eerst langs ASD en Gruno.
'Welterusten. Morgen om tien uur koffie?'

Dit was even het begin over de Monte Zo. Er komt namelijk nog een vervolg want:
De Monte Zo had nog een vervelende angel!

Maar eerst even iets anders en dus is de volgende blog: Vreemdgaan en een vluggertje deel 1.

 
Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg


 
 
 

donderdag 5 mei 2016

Monte Zo deel 2




 

Zeeklaar maken voor de reis naar Rotterdam



Woensdag 2 april

Om zeven uur in de morgen werd er op mijn deur geklopt: 'Kapitein een goede morgen, mag ik mijn vrouw voorstellen, zij zou ook de reis graag meemaken en wel als kok. Dan loop ik een wacht op de brug, daar zal ik beter in zijn dan in de kombuis.'
'Ja, mij goed hoor Stuurman maar ze zal geen gage kunnen krijgen omdat u op de loonlijst als kok staat. Ik zal dit wel doorgeven aan de eigenaren en bij ASD.'
'Dan zijn wij, net als de anderen om tien uur aan boord. Tot zo!'
De bootsman, een man met een Indiaas paspoort, was samen met de marconist in de kombuis bezig. Ontbijt: koffie met rijst en vlees in kerriesaus. Onder het eten vertelden ze mij het een en ander over het schip. Bijvoorbeeld dat het er voor het laden op leek dat de mangatdeksels* van de voorpiek en van tank één los waren geweest, evenals die van de achterpiek.
Dit terwijl die van de drinkwatertank deze sporen niet had.


Foto mangat aangereikt door een stille Zweedse lezer
 

Dit zette mij aan het denken. Maar even de tanks peilen samen met de bootsman. Het Agentschap gebeld dat ik de ruimen en ruim toegangen graag verzegeld zag. Dat konden ze regelen.
'De scheepshandelaar is naar u onderweg.'
Met hem en de bootsman liepen we de stores na die aan boord waren. Er werd een lijst gemaakt voor de benodigde proviand. Onderweg is er de eerste dertig dagen geen kruidenier. De beide gepensioneerde hoofdwerktuigkundigen hadden de machinekamer onder controle, de Engelsman kon en ging van boord. Onder het toeziend oog van de stuurlieden waren de ruimen en haar toegangen verzegeld.
'Waarom laat u dit doen?' was hun vraag.
'Ja heren, dan kan men ons in Rotterdam niet beschuldigen van het stelen van de lading tussen Durban - Rotterdam. Wil één van jullie dit in het journaal schrijven met het aantal verzegelingen? De proviand en het extra beddengoed komt rond de klok van zeven uur vanavond, laat dit ook aan onze bootsman en kok weten.'
Onder het avondeten overleggen met de MK: 'Kunnen wij overmorgen, vrijdag vier april, in de ochtend vertrekken?'
'Ja, dat kan. Er is dan voldoende stoom.'
'Dan geef ik dit als vertrekdatum door aan de eigenaren. Dan zal het vrijdag 4 april zijn als de loods met sleepboten arriveert. Om negen uur voor en achter zijn voor de gehele bemanning.'
U heeft dan stoom aan dek Kapitein,' zeiden de beide Wtk’s.
'Dit fenomeen heb ik nog nooit in de praktijk zien werken heren, maar ik ben ook 40 jaar jonger dan u. Dan wordt morgen gebruikt om alles door te lopen. Moet er nog extra vet komen voor de schroefas? De doorvoering lekte iets volgens de gegevens uit het MK journaal.'
'Niet nodig Kapitein, er staan drie blikken vet van elk 20 liter.'
'Stuurlieden, willen jullie de kaarten voor de reis nalopen? Mist er iets dan kunnen zij in Las Palmas geleverd worden, en graag de diepgang opnemen en deze in het journaal vermelden. Plak ook de oude en de nieuwe bemanningslijst erin.'
De marconist en de bootsman verzorgden het eten voor de buitenlanders tijdens de reis, zij aten 's avonds warm. Tevens deden zij tijdens de reis hand- en spandiensten in de MK.
Onze vrouwelijke kok bereidde de warme hap 's middags voor de Nederlanders na de “schoot aan”, deze was op kosten van Kees & Henk. Ik mocht er een scheepskas op na houden om, als ik wilde, op de rede van Las Palmas verse groenten en fruit aan boord te laten komen. Brood bakken deed ik zelf maar liever weer.
De reis verliep voorspoedig, vanaf Dakar de wind op de kop. In het journaal stond 'buizend en licht stampend schip', maar de OLD LADY  had er geen moeite mee.
Een dag voor passage Las Palmas een telegram gestuuurd naar de scheepshandelaar: 'Laat een bootje verse groenten en fruit langszij brengen op de rede, één uur voor aankomst bel ik u. Graag de kosten op de factuur in dollars.'
We moesten naar de kleine baai van het eiland La Palma i.v.m. de kosten van het proviand bootje.




Kees & Henk onze positie laten weten.
E.T.A. bij goed weer, acht mei voor Hoek van Holland.
Van Kaap Finisterre Spanje, hier begint de Golf van Biscaje, 320 mijl naar Ouessant (Ushant) ingang Engels Kanaal, hier draaide de wind naar zuidwest.
 
 

Cape Finisterre
 
 
 
Cape Finisterre met vuurtoren (internet).
 
 
 
In het journaal las men: 'Van achter inkomende zee, licht slingerend schip. Ouessant (Ushant) naar Dover 304 mijl.'


Ouessant (Ushant)
 

Bij passage Dover Kees & Henk gebeld: 'Nog 132 mijl naar Hoek van Holland, rond de middag van 8 mei bij de loodsboot, dan bel ik U weer. Wie is onze scheepsagent voor inklaring en heeft u al een losplaats?'
'Kapitein, de agent is Dirkzwager, lossen Waalhaven bij Pakhuis Meesteren (Pakhoed). Wij zullen er ook zijn en nemen het schip dan over.'
Ik vroeg ook nog maar een gesprek met ASD aan, tot nu toe waren alle betalingen op tijd binnen.
'De laatste wordt gedaan bij de loods aan boord, bel ons dan weer even Piet. Je ziet ons bij aankomst. We hebben voor iedereen die terug naar Durban gaat een open ticket, ook voor de kokkin, tevens hebben we voor de bemanning cash bij ons. Het lossen gebeurt onder toeziend oog van personeel van Kees & Henk. U mag dan ook van boord.'
'Of is het U moet van boord Jos, dat laat ik je donderdag wel weten, tot dan.'

* Mangatdeksel = Deksel die de opening afsluit in een tank. Men kan langs deze weg de tank inspecteren.

Wordt volgende week vervolgd door het derde en laatste deel.

Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg
 
 
 

donderdag 28 april 2016

Monte Zo deel 1





 
Durban, aankomst op de 'Monte Zo'


 
S.S. MONTE ZO, een schip uit 1932. Gebouwd op de werf bij William Dobson & Co Ltd in Newcastle upon Tyne, met een Tripel expansie stoommachine van 2500 pk van North Eastern Marine, eveneens uit Newcastle upon Tyne.
Snelheid 10 knopen, lengte 125 meter, breedte 16 meter. Panamese vlag.
Eigenaren: een in- en verkoop handelsmaatschappij uit Utrecht. Als je deze heren belde hadden zij alleen een voornaam, Kees & Henk met een goed Hagenees accent.
De lading bestond uit stukgoed, wat in dit geval een zeer rekbaar begrip was. Het was geladen in India, New Mangalore.
Het verzoek van ASD (Amsterdam Ship Deliveries) om dit schip naar Nederland te varen, was via Gruno gekomen. Zij was Durban binnengelopen om kolen te bunkeren. Ze zou daarna in een keer naar Rotterdam kunnen varen.
In de bunkerhaven was er oneindigheid ontstaan tussen de leiding van het schip en de heren Kees & Henk over het opnemen van gages, zoals de officiële melding was.

Maandag 31 maart
Meldde ik me in Durban bij het Agentschap van het schip waarna ze me naar het schip brachten. Ik vroeg de chauffeur te wachten met het aan boord brengen van mijn koffers. Er waren drie Nederlanders aan boord, voorman/matroos Ron met twee maten. Ook zij waren Haags volk. Voor de machinekamer was er een Engelsman aan boord die, zo gauw er een aflosser was, van boord wilde.
'Ron, mag ik de sleutels van mijn hut? Ik neem aan dat daar de scheepspapieren/ladingpapieren liggen met het Journaal?'
Op het eerste oog zag ik geen malversaties waar men in Amsterdam naar had gevraagd.
'Ron sluit de boel maar weer af, ik slaap vanavond nog aan de wal. Morgen om tien uur graag koffie voor verdere kennismaking.'
Terug naar het agentschap en daar gevraagd of men een hotel wilde regelen, ook had ik graag wat 'Cash to Master'.
'Zou ik even met Amsterdam mogen bellen om mijn eerste indruk door te geven? Ik had trouwens graag voor morgenochtend negen uur vervoer naar het schip.'
Ik had de Crew List* van binnenkomst Durban doorgenomen met ASD.
'De marconist, evenals de bootsman, zitten volgens het Agentschap hier nog in het Zeemanshuis. Deze heren ga ik vanavond een bezoek brengen, het Agentschap heeft een afspraak geregeld. Tevens heeft het schip een telefoonaansluiting van de wal. Na negen uur vanavond kunt u mij in het Holland House bereiken, dit is een club van Hollanders die in Durban wonen, werken of varen voor de R.I.L*.'
Het was een leuke avond waarop ik enkele gepensioneerde zeelieden ontmoette die niet meer in Nederland wilden wonen. Als ze zin hadden was er morgen koffie aan boord om tien uur. Deze werd door Ron de voorman gemaakt en toen ze kwamen moest hij dus bij zetten.
De telefoon ging. ASD met de vraag: 'Kapitein, hoe wilt u de bemanning samenstellen? Kan het Agentschap daar ter plaatse u helpen of doen wij dat vanuit Amsterdam? Wanneer ze daarheen vliegen, gaat dat zeker een week kosten.'
'Laten we rond de klok van tweeën weer overleggen Jos. De marconist en de bootsman komen weer aan boord, dan zijn er nog drie Nederlanders in dienst van Kees & Henk en volgens hun zeggen kunnen zij het schip sturen.'
Terug in de messroom vroeg ik wie van de heren er zin in een reisje naar Nederland had. Twee man voor de machinekamer (MK) die met deze machine kunnen omgaan.
'U krijgt drie man op de plaat voor de vuren.'
'Op de brug een man voor de navigatie, het wordt 6 uur op 6 uur af en dan zullen we nog een kok moeten hebben.'
Voor de MK meldden zich er dus drie.
'Ron, wil jij de heren de MK wijzen en hun eventuele hut, ik ga naar de brug. Hiervoor waren twee liefhebbers, beiden oud kapitein dus dat werd lucifers trekken.
Alle heren wilden na het zien van het schip even hun vrouw bellen met de vraag of ze wel weg mochten.
Ron wilde mij even op de brug spreken: 'Kijk,' zei hij, 'we varen voor Kees & Henk, u moet  hun schip zó varen, ik heb de punten al in de kaart gezet:
  • Eerste punt 80 mijl onder Cape Agulhas
  • Tussen de eilandengroep Cabo Verde en Dakar door
  • Vanaf daar op de 20° WL rechtuit
  • U blijft 80 mijl uit de kust van Portugal en Spanje
  • Als het kan bij donker door de Straat van Dover
 
 
 
 
Kaap Agulas

 
Vuurtoren Kaap Agulas

 
'Kijk Ron, als jij die punten in de kaart hebt gezet kan je varen, dus waarom moest ik komen?' Daar komt bij Ik moet in mijn leven twee dingen en dat is poepen en doodgaan. Ik ga nu even jouw Kees & Henk bellen en daarna ASD. Jij en je maten gaan van boord!'
De mannen uit Utrecht verteld dat Ík het schip navigeer en zeker niet een opgelegde koers vaar. En zeker niet een koers van aan boord gezet personeel dat op een andere loonlijst staat. 'Dit personeel moet nu van boord, zo niet dan ga ik!'
Het gesprek met ASD had ongeveer een zelfde strekking. Het schip zou hier in Durban bemand kunnen worden als de retour ticket maar vergoed werd, we zouden dan a.s. vrijdag weg kunnen.
Ron vroeg heel beleefd: 'Kapitein mag ik ook met Kees & Henk bellen?'
'Natuurlijk mag dat, daar zijn telefoons voor gemaakt.'
Even later stak hij zijn hoofd om de deur: 'Kapitein, mijn bazen willen u even spreken.'
'Ja Kapitein, wij zijn handelaren en hebben Ron en zijn vrienden in dienst voor het laden en lossen. Het zijn ex-matrozen en vrienden van ons, zij wilden nog graag een zeereis doen. Vandaar dat ze aan boord zijn. Dus vaar uw koers en vertrek zo snel mogelijk. Het schip heeft al teveel vertraging opgelopen in Durban.'
'Nee heren, uw personeel moet vandaag nog van boord!'
'Mogen wij Ron nog even Kapitein?'
Toen hij uit de hut kwam zei hij: 'We gaan van boord. Wilt u onze terugreis met verblijf aan de wal regelen? Ik zie u weer in Rotterdam bij het lossen.'
'Dan nu graag jullie havenpas* inleveren. Ik ga transport voor jullie regelen.'
Het MK personeel was rond, een van drie mocht niet mee van zijn vrouw, van de twee oud kapiteins wilde er wel een in de kombuis.
'Een dergelijke kans krijg je toch nooit meer,' zeiden de heren, 'het doet ons aan onze tijd als leerling-stuurman denken, geen elektronica op de brug maar een sextant en een stuurkompas met peilkompassen op de brugvleugel.'
De bootsman had drie nieuwe matrozen, evenals drie stokers (om de ketels op druk te houden) uit het zeemanshuis meegenomen voor de reis, hij vond het betrouwbare personen.
ASD zond een arbeidsovereenkomst per telex. Deze werd in tweevoud overgetypt door het Agentschap voor de reis Durban – Rotterdam. Betaling per zeedag, getekend door een ieder. Rond mindernacht kroop ik in mijn kooi nadat ik de meiden had gebeld en Manneke op zijn plaats had gezet. Hij waakte naast hun foto en zei: 'Zo hoort het Papa.'

* Crew List = Een lijst behorend bij het inklaren van het schip met: naam, geboortedatum, rang, nationaliteit, nummer van het monsterboekje van betreffend bemanningslid.
**Havenpas = Een pas die je toegang geeft tot het haventerrein. In sommige landen is dit het monsterboekje.
***R.I.L. = Royal Interocean Lines

Recht zo die gaat!
F.L .Woodleg
 
 

donderdag 21 april 2016

Uiers en spenen


Laatst dronk ik een glas melk en onder het drinken dwaalden mijn gedachten af naar Giethoorn met de verse melk van Boer Smit. Het verschil van smaak van toen en nu. Gisteren kwam er iemand langs en kreeg ik Blokzijler brokken (klik), waar een blog toch toe kan leiden!

 

Joris driepinter.
Reclame jaren zestig / zeventig.



Janna

Midden jaren vijftig
 


Ouderlijk huis Janna 1975


Janna leerde ik kennen in 1968, zij stond in de avonduren achter de bar in café De Druif. Op de maandag was De Druif gesloten, dan werden de glazen gepoleerd, lapte men de ramen en werd de stoep geschrobd. De buitenklus nam ik uit handen van Janna toen ik haar op een keer bezig zag. Zodoende werd mij koffie aangeboden door Rob en Pia, de eigenaren. Dit gebruikte ik om Janna mee uit te vragen op haar vrije avond. We gingen uit eten en even naar de Cinema zolang ik verlof had. Ik verbleef toen in het Zeemanshuis op het Kadijksplein, schuin aan de overkant van café De Druif.


In De Druif


 
Peter

Peter melken, Stuifzand 1960



Het kleinste huisje van de gemeente Ruinen stond in Stuifzand aan de Secteweg.
 

Even leuk om te vermelden over dit huisje.
In dit huisje woonde vroeger 'Olde Grete'. Het stond 500 meter verderop van waar het nu staat. Het stond op grond van Boer Veld. Hij wilde er een huis op bouwen.
Het huisje was al diverse malen door de Gemeente Ruinen onbewoonbaar verklaard. Tijdens de sloop vond men zeven bordjes op zolder met 'Onbewoonbaar Verklaarde Woning'. Zij haalde ze er steeds af.
Het is door Monumentenzorg opnieuw opgebouwd aan het begin van de Secteweg / hoek Diepweg, waar het nu staat vanaf midden jaren tachtig. Monumentenzorg heeft het in beheer en doet de verhuur. Het staat nu op een stukje weidegrond dat vroeger van Boer Lucas Jalving was. Wat had deze kleine boer een pracht aan stamboekvee van het Friese ras, evenals een dochter met de naam Zwaantje, wat had zij mooie benen.



Beeld uit de jaren zestig.
 

Mijn kleinste vrachtscheepje, de Spirit.
Hier voer ik als matroos/kok op.
 

Zo zie ik er nu uit op  67-jarige leeftijd.

 
 

Hilary
 
 Fish & chips in Tree Colt Street, Lime House, London 1965.


Hier heb ik Hilary leren kennen toen ik mijn eerste Fish & Chips kocht. Ik moest toen boodschappen doen voor de kok. Zij en haar zuster Brenda stonden achter toonbank. Pa stond te bakken. Mijn Engels was toen zeer matig. Als we op de Thames lagen belde ik haar. Als de tijd het toeliet een frisdrankje in het zeemanshuis en/of even naar de Cinema.
Haar vader bracht mij vaak weer naar boord. Hij en kapitein Teun hadden altijd een goed gesprek. Er was vaak handel uit de bootsmanskist voor de vader van Hilary.

 

RMAC, Hilary heeft acht jaar in het Engelse leger gewerkt als operatie verpleegkundige.



Genomen tijdens een vee tentoonstelling in Nederland (kunstkoe).
Zij kende onze jeugdfoto’s melken onder een koe.



Kleine melkmachine.


De volgende blog zal gaan over mijn reis Durban-Rotterdam met de MONTE  ZO.
 


Recht zo die gaat!
F.L..Woodleg
 
 





 

donderdag 14 april 2016

NOSTALGIE met een FUTURE deel 13


De koffer wordt weer gepakt
Varen, een ludieke onderbreking van je verlof


Vrijdag 31 januari
Voor Hilary en mij het laatste weekend achter de BBQ. Hierna zou een student het overnemen  en we werkten hem in. 
Janna stond zaterdagavond weer in De Druif toen we haar 's avonds spraken, het was alsof je niet was weggeweest.


Becker scheepsradio (ontvanger en zender)


De Spring Lady  was van bijna gelijke grootte als de Tarzan en de Leprechaun.
Ze was van het bouwjaar 1948 onder de naam Wanda van Geert Suur, met als thuishaven Veendam, in de vaart gekomen. De oude Kromhout motor 150 pk  was eruit gehaald, zij had nu een gereviseerde Caterpillar van 300 pk. Een Becker radio voor de communicatie en een radar met een bereik van 12 mijl, tevens had zij een Sharp stuurautomaat. De meiden vonden haar maar klein.
‘In de scheepvaart noemt men zoiets een potje,’ zei ik.
‘Laat ik nou altijd gedacht hebben dat dat iets anders is,’ zei Janna.

Maandag 3 februari
Hilary liep met me mee naar het Westerdok waar de Spring Lady in het dok lag bij de Gebroeders D. en P. Velthuijsen.
‘Vrijdag a.s. het dok uit en dan proefvaren. Als je om acht uur aan boord wilt zijn, dan voel je gelijk hoe ze manoeuvreert,’ zei Cees Smit.
‘In het weekend komt er een schoonmaakploeg, ze heeft drie jaar tegen de kant gelegen in de Houthaven. Dan is ze na de proefvaart voor jou Kapitein. Haar lading ligt klaar op dekschuiten. Laden aan het Stenen Hoofd met eigen laadgerei. Vrijdag na twaalf uur is daar de ligplaats vrij. Maandag de 10e wil men dan beginnen met laden.’
De lading bestond uit lege vaten voor de visolie-industrie die zij in Zuid-Afrika zou gaan vervoeren. Er ging wat stukgoed mee voor Lobito (Angola), acht pallets met dozen bier, vier met melkpoeder, twee met verbandmiddelen voor het Rode Kruis. Had men geen lading voor Angola dan werd er geen brandstof geleverd. Even de stores bekijken, er moest nog beddengoed bij komen, meel, rijst, groenten in blik. Er zou geen kok zijn om brood te bakken tijdens de reis, want er ging geen kok mee. Ik zou het brood bakken. De bemanning zou om beurten koken, het waren blanke Zuid-Afrikanen. Twee Stuurlieden, de 1e werd Kapitein bij afleveren, de 2e werd 1e. Twee machinisten. De Nederlandse Caterpillar monteur voer mee tot aan Lissabon.
Tijdens deze reis kon ik dan mijn geleerde Astro Navigatie in de praktijk brengen.


Het Stenen Hoofd met de Spring Lady  en het ponton met de lading voor Angola.
Dit is nostalgie!

Woensdag 12 februari
Gingen de trossen los van de Spring Lady voor de afstand van 6400 mijl, 38 zeedagen zouden het worden. Er stond een westelijke wind kracht 8, dan maar binnendoor via Haarlem en Gouda naar Rotterdam. Als de wind niet af zou nemen was er nog de mogelijkheid over de Zeeuwse wateren naar de Scheldemonding te varen via Hansweert en daar de Schelde op. 
Bij het uitpakken van mijn koffer vond ik onder het reiswiegje van Manneke een foto. Achterop stond een tekst geschreven, deze twee dingen hebben mijn hele vaartijd meegereisd.
De Bunkers zouden klaar staan in Lissabon - Portugal, in Dakar - Senegal en in Lobito - Angola.
De nieuwe eigenaar Union Ship Company Ltd te Kaapstad verwachtte haar, het werd de achtentwintigste maart. Er lag voor mij een verzoek van Gruno om contact op de nemen met Amsterdams Ship Delivering (ASD). Janna en Hilary gebeld, reis volbracht. De 31e maart  op het vliegtuig naar Durban voor de S.S. MONTE ZO onder Panamesche vlag. Ze ging voor de sloop naar Rotterdam (Hendrik-Ido-Ambacht).


Het Stenen Hoofd nu.
En dit is nu de FUTURE!

Recht zo die gaat!
F.L.Woodleg


Dit was mijn uitzicht beneden in mijn kantoortje.
Hier heb ik afgelopen winter tegenaan gekeken terwijl ik mijn logjes schreef.



p.s.
Toen ik mijn laatste stukje NOSTALGIE met een FUTURE aan het doorlezen was in april 2016, had ik de CD van Paul van Vliet op staan. Tour de Chant 1998 met het Residentie Orkest. De nummers twee Ik ben zo vaak opnieuw begonnen en negen Meisjes van dertig, draaide ik diverse malen. 
Ik keek naar Manneke de Brusselaar.
Hij vroeg: ‘Waar denk je aan Papa, aan Ierland? Misschien aan Galway Bay met een pub met Guinness uit het vat?’
‘Ja manneke, je voelt het goed. Dan komt er weer een boot, deze keer een Cornish Crabber. 
Sim stond op en legde haar kop op mijn knie.



Een Cornish Crabber


De volgende blog Uiers en Spenen...