bij het scheepvaartmuseum

bij het scheepvaartmuseum
Als schipper van het V.O.C. schip de Amsterdam

donderdag 28 april 2016

Monte Zo deel 1





 
Durban, aankomst op de 'Monte Zo'


 
S.S. MONTE ZO, een schip uit 1932. Gebouwd op de werf bij William Dobson & Co Ltd in Newcastle upon Tyne, met een Tripel expansie stoommachine van 2500 pk van North Eastern Marine, eveneens uit Newcastle upon Tyne.
Snelheid 10 knopen, lengte 125 meter, breedte 16 meter. Panamese vlag.
Eigenaren: een in- en verkoop handelsmaatschappij uit Utrecht. Als je deze heren belde hadden zij alleen een voornaam, Kees & Henk met een goed Hagenees accent.
De lading bestond uit stukgoed, wat in dit geval een zeer rekbaar begrip was. Het was geladen in India, New Mangalore.
Het verzoek van ASD (Amsterdam Ship Deliveries) om dit schip naar Nederland te varen, was via Gruno gekomen. Zij was Durban binnengelopen om kolen te bunkeren. Ze zou daarna in een keer naar Rotterdam kunnen varen.
In de bunkerhaven was er oneindigheid ontstaan tussen de leiding van het schip en de heren Kees & Henk over het opnemen van gages, zoals de officiële melding was.

Maandag 31 maart
Meldde ik me in Durban bij het Agentschap van het schip waarna ze me naar het schip brachten. Ik vroeg de chauffeur te wachten met het aan boord brengen van mijn koffers. Er waren drie Nederlanders aan boord, voorman/matroos Ron met twee maten. Ook zij waren Haags volk. Voor de machinekamer was er een Engelsman aan boord die, zo gauw er een aflosser was, van boord wilde.
'Ron, mag ik de sleutels van mijn hut? Ik neem aan dat daar de scheepspapieren/ladingpapieren liggen met het Journaal?'
Op het eerste oog zag ik geen malversaties waar men in Amsterdam naar had gevraagd.
'Ron sluit de boel maar weer af, ik slaap vanavond nog aan de wal. Morgen om tien uur graag koffie voor verdere kennismaking.'
Terug naar het agentschap en daar gevraagd of men een hotel wilde regelen, ook had ik graag wat 'Cash to Master'.
'Zou ik even met Amsterdam mogen bellen om mijn eerste indruk door te geven? Ik had trouwens graag voor morgenochtend negen uur vervoer naar het schip.'
Ik had de Crew List* van binnenkomst Durban doorgenomen met ASD.
'De marconist, evenals de bootsman, zitten volgens het Agentschap hier nog in het Zeemanshuis. Deze heren ga ik vanavond een bezoek brengen, het Agentschap heeft een afspraak geregeld. Tevens heeft het schip een telefoonaansluiting van de wal. Na negen uur vanavond kunt u mij in het Holland House bereiken, dit is een club van Hollanders die in Durban wonen, werken of varen voor de R.I.L*.'
Het was een leuke avond waarop ik enkele gepensioneerde zeelieden ontmoette die niet meer in Nederland wilden wonen. Als ze zin hadden was er morgen koffie aan boord om tien uur. Deze werd door Ron de voorman gemaakt en toen ze kwamen moest hij dus bij zetten.
De telefoon ging. ASD met de vraag: 'Kapitein, hoe wilt u de bemanning samenstellen? Kan het Agentschap daar ter plaatse u helpen of doen wij dat vanuit Amsterdam? Wanneer ze daarheen vliegen, gaat dat zeker een week kosten.'
'Laten we rond de klok van tweeën weer overleggen Jos. De marconist en de bootsman komen weer aan boord, dan zijn er nog drie Nederlanders in dienst van Kees & Henk en volgens hun zeggen kunnen zij het schip sturen.'
Terug in de messroom vroeg ik wie van de heren er zin in een reisje naar Nederland had. Twee man voor de machinekamer (MK) die met deze machine kunnen omgaan.
'U krijgt drie man op de plaat voor de vuren.'
'Op de brug een man voor de navigatie, het wordt 6 uur op 6 uur af en dan zullen we nog een kok moeten hebben.'
Voor de MK meldden zich er dus drie.
'Ron, wil jij de heren de MK wijzen en hun eventuele hut, ik ga naar de brug. Hiervoor waren twee liefhebbers, beiden oud kapitein dus dat werd lucifers trekken.
Alle heren wilden na het zien van het schip even hun vrouw bellen met de vraag of ze wel weg mochten.
Ron wilde mij even op de brug spreken: 'Kijk,' zei hij, 'we varen voor Kees & Henk, u moet  hun schip zó varen, ik heb de punten al in de kaart gezet:
  • Eerste punt 80 mijl onder Cape Agulhas
  • Tussen de eilandengroep Cabo Verde en Dakar door
  • Vanaf daar op de 20° WL rechtuit
  • U blijft 80 mijl uit de kust van Portugal en Spanje
  • Als het kan bij donker door de Straat van Dover
 
 
 
 
Kaap Agulas

 
Vuurtoren Kaap Agulas

 
'Kijk Ron, als jij die punten in de kaart hebt gezet kan je varen, dus waarom moest ik komen?' Daar komt bij Ik moet in mijn leven twee dingen en dat is poepen en doodgaan. Ik ga nu even jouw Kees & Henk bellen en daarna ASD. Jij en je maten gaan van boord!'
De mannen uit Utrecht verteld dat Ík het schip navigeer en zeker niet een opgelegde koers vaar. En zeker niet een koers van aan boord gezet personeel dat op een andere loonlijst staat. 'Dit personeel moet nu van boord, zo niet dan ga ik!'
Het gesprek met ASD had ongeveer een zelfde strekking. Het schip zou hier in Durban bemand kunnen worden als de retour ticket maar vergoed werd, we zouden dan a.s. vrijdag weg kunnen.
Ron vroeg heel beleefd: 'Kapitein mag ik ook met Kees & Henk bellen?'
'Natuurlijk mag dat, daar zijn telefoons voor gemaakt.'
Even later stak hij zijn hoofd om de deur: 'Kapitein, mijn bazen willen u even spreken.'
'Ja Kapitein, wij zijn handelaren en hebben Ron en zijn vrienden in dienst voor het laden en lossen. Het zijn ex-matrozen en vrienden van ons, zij wilden nog graag een zeereis doen. Vandaar dat ze aan boord zijn. Dus vaar uw koers en vertrek zo snel mogelijk. Het schip heeft al teveel vertraging opgelopen in Durban.'
'Nee heren, uw personeel moet vandaag nog van boord!'
'Mogen wij Ron nog even Kapitein?'
Toen hij uit de hut kwam zei hij: 'We gaan van boord. Wilt u onze terugreis met verblijf aan de wal regelen? Ik zie u weer in Rotterdam bij het lossen.'
'Dan nu graag jullie havenpas* inleveren. Ik ga transport voor jullie regelen.'
Het MK personeel was rond, een van drie mocht niet mee van zijn vrouw, van de twee oud kapiteins wilde er wel een in de kombuis.
'Een dergelijke kans krijg je toch nooit meer,' zeiden de heren, 'het doet ons aan onze tijd als leerling-stuurman denken, geen elektronica op de brug maar een sextant en een stuurkompas met peilkompassen op de brugvleugel.'
De bootsman had drie nieuwe matrozen, evenals drie stokers (om de ketels op druk te houden) uit het zeemanshuis meegenomen voor de reis, hij vond het betrouwbare personen.
ASD zond een arbeidsovereenkomst per telex. Deze werd in tweevoud overgetypt door het Agentschap voor de reis Durban – Rotterdam. Betaling per zeedag, getekend door een ieder. Rond mindernacht kroop ik in mijn kooi nadat ik de meiden had gebeld en Manneke op zijn plaats had gezet. Hij waakte naast hun foto en zei: 'Zo hoort het Papa.'

* Crew List = Een lijst behorend bij het inklaren van het schip met: naam, geboortedatum, rang, nationaliteit, nummer van het monsterboekje van betreffend bemanningslid.
**Havenpas = Een pas die je toegang geeft tot het haventerrein. In sommige landen is dit het monsterboekje.
***R.I.L. = Royal Interocean Lines

Recht zo die gaat!
F.L .Woodleg